Pomagamy

Błędy medyczne

Nasza Fundacja zapewnia wsparcie osobom poszkodowanym oraz współpracuje z prawnikami zapewniającymi pomoc prawną pacjentom

Błąd medyczny

Na czym polega i kiedy do niego dochodzi?

Intuicyjnie domyślamy się, wiemy, na czym polega błąd i kiedy do niego dochodzi. Jednak jeśli w grę wchodzi prawo trzeba być nieco bardziej precyzyjnym i dokładnym. Często używa się zamiennie określeń typu „błąd medyczny”, „błąd lekarski”, „błąd w sztuce lekarskiej”. Błędem takim jest działanie lub zaniechanie, które jest niezgodne ze sztuką medyczną, z nauką medyczną na poziomie wiedzy dostępnym dla lekarza. Może to też być niezachowanie należytej staranności przy podejmowaniu przez lekarza różnych czynności, w tym również diagnostykę i przeprowadzanie badań. Często (choć oczywiście nie zawsze) przyczyną błędów medycznych jest zaniedbanie przez osobę wykonującą zawód medyczny.

Popełnianie błędów medycznych najczęściej kojarzymy z osobą lekarza, jednakże nie tylko lekarz może dopuścić się błędu medycznego. Może on zostać popełniony przez lekarza, lekarza dentystę, pielęgniarkę, położną lub też inne osoby wykonujące zawód medyczny.

Rodzaje błędów medycznych

Nie jest to oficjalny podział opisany w przepisach prawa, ale literatura prawnicza oraz doktryna wyróżniły kilka rodzajów błędów medycznych.

Błąd diagnostyczny

Najczęściej jest to postawienie nieprawidłowej diagnozy, ale też może to być sytuacja, gdy prawidłowo wykonano badania diagnostyczne, ale później doszło do wadliwej oceny stanu pacjenta. Czasem przyczyną jest niedokładnie przeprowadzony wywiad z pacjentem, pominięcie niektórych kwestii lub też nieodpowiednia ocena wyniku badania, albo też złe przeprowadzenie badania. Często to właśnie wynik zaniechania przeprowadzenia dodatkowych badań, które mogą potwierdzić lub obalić diagnozę postawioną na podstawie niedostatecznej ilości informacji.

Błąd terapeutyczny

Bardzo często jest wynikiem wcześniej popełnionego błędu diagnostycznego. Polega on na błędnie prowadzonym leczeniu, w czym jest pewna logika. Jeśli ktoś postawił błędną diagnozę, to nic dziwnego, ze skutkuje to nieprawidłowym leczeniem, jednakże oczywiście zdarzają się sytuacje, gdy diagnoza jest prawidłowa, a mimo to leczenie prowadzone jest błędnie, np. gdy lekarz stosuje nieodpowiednie dawki lekarstw, przestarzałe metody leczenia, a także gdy wykonano pewne zabiegi lub działania mimo że istniały przeciwwskazania do ich przeprowadzenia.

Błąd techniczny

Nie w każdej sytuacji będą błędami lekarskimi (np. pomylenie tożsamości pacjentów), ale również może to być niepoprawne technicznie wykonanie czynności medycznych, np. słynne pozostawienie przedmiotów (jak choćby chusta, igła, wiertło w ciele pacjenta). Jeśli to jest błąd niezwiązany ściśle z procesem leczenia, również może dojść do wystąpienia odpowiedzialności odszkodowawczej, która wówczas spoczywałaby na podmiocie zarządzającym szpitalem.

Błąd organizacyjny

Dotyczy raczej osób kierujących pracą placówki medycznej i może obejmować wszelkiego rodzaju zaniedbania logistyczne, brak odpowiedniego sprzętu czy procedur, a także brak dostępu do diagnostyki.

Czego można domagać się przy błędzie medycznym? Czym różni się odszkodowanie od zadośćuczynienia?

W przypadku zajścia błędu medycznego osoba poszkodowana może domagać się odszkodowania lub zadośćuczynienia, a w wielu wypadkach obu. Czym one się różnią?

Najprościej mówiąc, odszkodowanie ma na celu zrekompensowanie straty materialnej, chodzi tu o szkodę finansową. Może to obejmować koszty leczenia, takie jak wizyty u lekarzy, badania wykonywane prywatnie, koszty lekarstw, rehabilitacji, opieki (jeśli ktoś musiał zatrudnić kogoś do pomocy), utracone dochody czy zyski. Na takie odszkodowanie może składać się naprawdę wiele elementów. Zadośćuczynienie to rekompensata za straty niematerialne, cierpienie fizyczne i psychiczne. W niektórych wypadkach poszkodowany może dochodzić jedynie zadośćuczynienia, jeśli nie wystąpiła szkoda finansowa.

Często trudno jest stwierdzić, czy doszło do popełnienia błędu medycznego, czy też nie, a także jakiego rodzaju błąd wchodzi w grę. Są to skomplikowane sytuacje, trudne do samodzielnej oceny. Podobnie trudno jest wycenić rozmiar szkody i wysokość odszkodowania, o jakie należy się ubiegać. W razie wątpliwości, warto zwrócić się do doświadczonego podmiotu, który będzie mógł pomóc i doradzić.

Jak udowodnić błąd medyczny?

Procesy związane z uzyskaniem odszkodowania za błąd w sztuce medycznej/ błąd lekarski często są długoletnie i skomplikowane – taka jest ich (nazwijmy to) specyfika. W sprawach, gdzie strona powodowa domaga się odszkodowania, należy wykazać kilka czynników, do których należą : zdarzenie wywołujące szkodę, istnienie oraz wysokość szkody, związek przyczynowy między nimi oraz winę.

Co powinienem wykazać w sądzie?

Jedna z podstawowych zasad procesu cywilnego związana jest z tym, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. Mówiąc bardziej zrozumiałym językiem – kto twierdzi, ten dowodzi, czyli jeśli wszczynamy sprawę i domagamy się jakiejś kwoty, np. tytułem odszkodowania, powinniśmy wykazać, ze się nam ona należy, na jakiej podstawie oraz dlaczego w takiej wysokości. W sprawie dotyczącej odszkodowania za błąd medyczny strona powodowa powinna wykazać wszystkie wskazane wyżej elementy. Tak więc najpierw powód powinien udowodnić, że doszło do zdarzenia, które wywołało szkodę u powoda/powódki. W sprawach dotyczycących błędu medycznego może to być wykazanie, że postawiono błędną diagnozę, zastosowano niewłaściwe leczenie lub też że zaszło jakiekolwiek inne działanie lub zaniechanie prowadzące właśnie do tej szkody (majątkowej lub niemajątkowej).

Kolejny element, niezwykle istotny to związek przyczynowy między nimi. Nie zawsze fakt, że dwa wydarzenia wystąpiły u tej samej osoby oznacza, że istnieje między nimi związek przyczynowy, że szkoda jest skutkiem złej diagnozy. Musi między nimi istnieć odpowiedni związek. Lekarz odpowiada za normalne następstwa swoich działań i zaniechań, a nie za nadzwyczajne i nie dające się przewidzieć. Wykazanie tego związku przyczynowego również spoczywa na powodzie, jako ze to on chce z tego wywieść jakieś skutki prawne (w postaci uzyskania odszkodowania). Kolejny czynnik, który należy wykazać, to wina osoby/ osób lub podmiotu, który spowodował zdarzenie wywołujące szkodę. Wina taka wcale nie musi być umyślna, gdyż stosunkowo rzadko lekarz chce umyślnie komuś zaszkodzić, najczęściej sprowadza się to do niedbalstwa lub niedochowania należytej staranności. Ostatni i niezwykle istotny element to wysokość poniesionej szkody.

Jakie dowody są niezbędne w sprawie o błąd medyczny?

W kodeksie postępowania cywilnego nie ma żadnego określonego katalogu dowodów, jakie można lub należy przeprowadzić, również w sprawach dotyczących błędów w sztuce lekarskiej. Możliwe jest więc przeprowadzenie wszelkich dowodów zgodnych z prawem i mających znaczenie w sprawie, mogących umożliwić wykazanie twierdzeń strony powodowej. Mogą to być więc następujące dowody :

W sprawach dotyczących błędów lekarskich kluczowa jest opinia biegłego lekarza specjalisty z danej dziedziny medycyny, a także dokumentacja medyczna. Nie oznacza to jednak, że pozostałe dowody, np. zeznania stron czy świadków są bez znaczenia. Jednakże w praktyce bez opinii biegłego, który dokona oceny dokumentacji medycznej i zachowania strony pozwanej trudno jest wykazać, że doszło do błędu. Część osób podkreśla, że trudno jest o uzyskanie opinii biegłego, który wskaże na zaniedbania lekarzy, gdyż nieraz dokonują oni korzystnej dla strony pozwanej interpretacji. Jest to pewna generalizacja, choć nie zawsze pozbawiona podstaw. Należy pamiętać o tym, że zawsze istnieje możliwość zgłoszenia zastrzeżeń do opinii biegłego, wnieść o jej uzupełnienie lub też o sporządzenie opinii przez kolejnego biegłego. Dlatego też w takich sprawach bardzo ważna jest pomoc i ocena przez profesjonalny podmiot który potrafi fachowo ocenić taką opinię i zdecydować, czy została ona sporządzona w sposób należyty i fachowy.

Jeśli wykazujemy szkodę, przydatne mogą się okazać wszelkie rachunki, potwierdzenia zapłaty za różne usługi typu lekarstwa, wizyty u lekarzy, koszty rehabilitacji czy zakupionych pomocy medycznych. Tak samo warto również pokazać, jak zmieniła się wysokość wynagrodzenia wskutek przebywania na zwolnieniu lekarskim lub też jak zmniejszyły się dochody prowadzonej działalności gospodarczej. Zapewnienia mogą okazać się niewystarczające, przed sądem należy wskazać konkretne kwoty, poniesione koszty i utracone zyski.

Trzeba też pamiętać o tym, że najlepszym rozwiązaniem jest przedstawienie dowodów już w pozwie, gdyż w przeciwnym wypadku sąd może uznać, ze dowody te są spóźnione i ich nie dopuścić. Dlatego należy wykazać się szczególną starannością w gromadzeniu i przedstawianiu materiału dowodowego w sprawach o błąd medyczny.

Fundacja
Dostępny Świat

Zapewniamy wsparcie osobom poszkodowanym oraz współpracujemy z prawnikami zapewniającymi pomoc prawną pacjentom